พิกัดความเผื่อเชิงเส้น (Linear Tolerance)

พิกัดความเผื่อเชิงเส้น (Linear Tolerance) คือค่าความคลาดเคลื่อนของขนาดชิ้นงานที่ยอมให้เกิดขึ้นได้ในกระบวนการผลิต ในความเป็นจริง การผลิตชิ้นงานให้มีขนาดตรงตามแบบเป๊ะๆ 100% เป็นเรื่องยากและมีต้นทุนสูงมาก วิศวกรจึงต้องกำหนด "ช่วงขนาดที่ยอมรับได้" เพื่อให้ผลิตได้ง่ายขึ้นและชิ้นงานยังคงใช้งานได้ตามวัตถุประสงค์

ตัวแปรที่สำคัญ

• ขนาดระบุ (Nominal Size): ขนาดเป้าหมายหรือขนาดพื้นฐานที่ระบุในแบบแปลน
• ค่าเบี่ยงเบนบน (Upper Deviation): ค่าความคลาดเคลื่อนสูงสุดที่ยอมให้ชิ้นงานใหญ่กว่าขนาดระบุได้
• ค่าเบี่ยงเบนล่าง (Lower Deviation): ค่าความคลาดเคลื่อนต่ำสุดที่ยอมให้ชิ้นงานเล็กกว่าขนาดระบุได้ (มักจะติดลบ แต่สามารถเป็นบวกหรือศูนย์ได้ขึ้นอยู่กับชนิดของการสวม)
• พิกัดความเผื่อรวม (Tolerance Zone): ผลต่างระหว่างขนาดที่ใหญ่ที่สุด (Upper Limit) และขนาดที่เล็กที่สุด (Lower Limit) ที่ยอมรับได้

การจำลองภาพ (Interactive Visualization)

ทดลองปรับค่า Nominal Size, Upper Deviation และ Lower Deviation ในเครื่องมือด้านล่าง เพื่อดูว่าขอบเขตขนาดที่ยอมรับได้ (Tolerance Zone) จะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร

ข้อสังเกต: ความกว้างของพื้นที่สีฟ้าในกราฟ คือช่วง Tolerance ยิ่งกว้างแปลว่ายอมให้คลาดเคลื่อนได้มาก (ผลิตง่าย ต้นทุนต่ำ) ยิ่งแคบแปลว่าต้องการความแม่นยำสูง (ผลิตยาก ต้นทุนสูง)